Vì sao thêm một thìa đường vào ly trà thì rõ, mà thêm vào cả ấm lại chẳng thấy gì?
Cùng một thìa đường làm đổi vị một ly trà lại tan biến trong cả ấm - giác quan của bạn đo sự thay đổi theo phần trăm, chứ không phải theo lượng cố định.
Định luật Weber nói rằng mức thay đổi nhỏ nhất mà bạn nhận ra được sẽ lớn dần theo lượng ban đầu. Giác quan đánh giá thay đổi một cách tương đối so với điểm xuất phát, nên độ khác biệt vừa đủ để nhận ra là một tỷ lệ gần như cố định của lượng ban đầu, chứ không phải một con số cố định. Xách túi 1kg rồi thêm 100g, bạn cảm thấy ngay; nhưng đang vác 20kg thì thêm đúng 100g đó lại biến mất. Điều này đúng với trọng lượng, độ sáng, độ to của âm thanh, và cả giá tiền trong một khoảng giữa hợp lý.
Tăng 5.000đ trên ly cà phê 20.000đ thì xót, nhưng cộng đúng 5.000đ đó vào hóa đơn điện thoại 2.000.000đ thì gần như không ai để ý - cùng một số tiền, cảm giác ngược nhau.
Một thay đổi cảm thấy lớn hay nhỏ phụ thuộc vào cái nền mà nó được cộng vào, chứ không phải vào bản thân mức thay đổi.
Nó lý giải vì sao một khoản phí nhỏ gắn vào món hàng đắt tiền lọt qua mắt bạn, vì sao cửa hàng hay làm tròn giá, và vì sao một mức tăng nhỏ trên lương lớn lại chẳng đáng gì - cái nền quyết định thang đo.
Weber = phần trăm, không phải con số. Một ngọn nến thắp sáng cả căn phòng tối; cũng ngọn nến đó lẫn vào trăm ngọn thì vô hình.
Học ý tưởng và luyện tiếng Anh cùng lúc.